בין קפלי הזיכרון
על עבודותיה של נגה שביט
האמנות והאגדה כרוכות זו בזו מאז ומעולם. שתיהן מבקשות להעניק צורה למה שאינו ניתן להסבר מלא: פחד, זיכרון, תשוקה, כאב ותקווה. בעבודותיה של נגה שביט האגדה אינה רק מקור השראה, אלא מרחב פעולה חי. היא מאפשרת לאמנית לגעת במציאות דרך הדמיון, ולנסח באמצעות דימויים חזותיים חוויות אישיות וקולקטיביות שקשה לבטא במילים.
עבודותיה של שביט נעות בין צילום, ציור ופעולות חומריות של חריטה, פציעה ושיבוש. הצילום משמש עבורה נקודת מוצא בלבד. היא מתערבת בו, חורצת את פני השטח שלו, חושפת את שכבותיו ומעניקה לו ממד גופני כמעט. פעולות אלה יוצרות תחושה שהזיכרון עצמו נרשם בחומר, כאילו העבודה נושאת על גופה את עקבות הזמן והחוויה.
היער, הזאב, האדום והדמות הנשית החוזרת בעבודותיה פועלים כסמלים טעונים. הם לקוחים לכאורה מעולם המעשייה, אך הופכים לשפה מורכבת של התבוננות בנפש האדם. במרכזם ניצבת דמותה של כיפה אדומה – לא כילדה מתוך סיפור ילדים, אלא כדמות מטפורית הנושאת עמה זיכרונות, טראומות ופחדים. היא מהלכת ביער שהוא בעת ובעונה אחת מקום ממשי ונפשי, זירת סכנה ומרחב של גילוי עצמי.
האדום, הצבע הדומיננטי בעבודות רבות, ממלא תפקיד כפול. הוא צבע החיים והאהבה, אך גם צבע הדם, הפצע והאזהרה. באמצעותו יוצרת שביט מתח מתמיד בין יופי לאיום, בין משיכה לדחייה, בין כמיהה לפחד. כך הופך הצבע לשחקן מרכזי במערך המשמעויות של היצירה.
בעבודות אלה המיתוס אינו משמש מפלט מן המציאות אלא כלי להתמודדות עמה. האגדה מאפשרת לאמנית לנסח מחדש חוויות של אובדן, חרדה וזיכרון, ולהעניק להן צורה חזותית. הדימויים שהיא יוצרת אינם מציעים פתרון או סיפור סגור; הם פותחים מרחב שבו הצופה מוזמן לפגוש את זיכרונותיו, פחדיו וחלומותיו שלו.
העולם שמשרטטת שביט הוא עולם של ניגודים: גן עדן וגיהינום, פגיעוּת וכוח, הרס והתחדשות. מתוך המתח בין הקטבים הללו צומחת שפה אמנותית אישית, שבה הפצע אינו רק עדות לכאב אלא גם פתח להתבוננות, להבנה ולשינוי. עבודותיה מזמינות אותנו להתעכב על המקומות שבהם המציאות והאגדה נפגשות, ולבחון כיצד הדמיון מאפשר לנו להתמודד עם מה שנדמה לעיתים בלתי ניתן לשאתו.
אוצר: פריד אבו שקרה
بين طيات الذاكره
حول أعمال نوجا شافيت
ارتبط الفن والحكاية ببعضهما منذ القدم. فكلاهما يسعى إلى منح شكلٍ لما يصعب تفسيره بالكامل: الخوف، والذاكرة، والرغبة، والألم، والأمل. في أعمال نوجا شافيت لا تشكّل الحكاية مجرد مصدر إلهام، بل فضاءً حيًّا للفعل والإبداع. فهي تتيح للفنانة أن تلامس الواقع من خلال الخيال، وأن تصوغ بواسطة الصور البصرية تجارب شخصية وجماعية يصعب التعبير عنها بالكلمات.
تتنقّل أعمال شافيت بين التصوير الفوتوغرافي والرسم والتدخلات المادية من حفر وخدش وتشويه. ويشكّل التصوير بالنسبة لها نقطة انطلاق فحسب؛ إذ تتدخل فيه، وتخدش سطحه، وتكشف طبقاته، وتمنحه بُعدًا جسديًا يكاد يكون ملموسًا. وتخلق هذه الممارسات إحساسًا بأن الذاكرة نفسها قد انطبعت في المادة، وكأن العمل يحمل على جسده آثار الزمن والتجربة.
تعمل الغابة والذئب واللون الأحمر والشخصية النسائية المتكررة في أعمالها كرموز مشحونة بالدلالات. وهي تبدو للوهلة الأولى مستعارة من عالم الحكايات، لكنها تتحول إلى لغة مركبة للتأمل في النفس الإنسانية. وفي قلب هذه اللغة تقف شخصية ذات الرداء الأحمر؛ لا بوصفها طفلة من قصة للأطفال، بل كشخصية رمزية تحمل معها الذكريات والصدمات والمخاوف. إنها تمضي في غابة هي في الوقت ذاته مكان واقعي وفضاء نفسي، ساحة للخطر ومجال لاكتشاف الذات.
أما الأحمر، وهو اللون المهيمن في العديد من الأعمال، فيؤدي دورًا مزدوجًا؛ فهو لون الحياة والحب، لكنه أيضًا لون الدم والجرح والإنذار. ومن خلاله تخلق شافيت توترًا دائمًا بين الجمال والتهديد، وبين الانجذاب والنفور، وبين التوق والخوف. وهكذا يتحول اللون إلى عنصر أساسي في منظومة المعاني التي تنسجها أعمالها.
في هذه الأعمال لا تؤدي الحكاية دور الملاذ من الواقع، بل تصبح أداة لمواجهته. فهي تتيح للفنانة إعادة صياغة تجارب الفقدان والقلق والذاكرة، ومنحها شكلًا بصريًا جديدًا. أما الصور التي تبتكرها فلا تقدم حلولًا أو حكايات مكتملة، بل تفتح فضاءً يُدعى فيه المتلقي إلى مواجهة ذكرياته ومخاوفه وأحلامه الخاصة.
إن العالم الذي ترسمه شافيت هو عالم من التناقضات: الجنة والجحيم، والهشاشة والقوة، والدمار والتجدد. ومن التوتر القائم بين هذه الأقطاب تنبثق لغة فنية شخصية، يصبح فيها الجرح ليس مجرد شاهد على الألم، بل أيضًا مدخلًا للتأمل والفهم والتغيير. وتدعونا أعمالها إلى التوقف عند تلك المساحات التي يلتقي فيها الواقع بالحكاية، وإلى التفكير في الكيفية التي يتيح لنا بها الخيال مواجهة ما يبدو أحيانًا عصيًّا على الاحتمال.
قيّم: فريد أبو شقرا
Between the Folds of Memory
On the Works of Noga Shavit
Art and fairy tales have long been intertwined. Both seek to give form to what resists explanation: fear, memory, desire, pain, and hope. In the work of Noga Shavit, the fairy tale is not merely a source of inspiration but a living space through which reality is approached by way of imagination.
Shavit’s works move between photography, drawing, and material interventions of scratching, incision, and disruption. Photography serves as a point of departure. By altering its surface and exposing its layers, she creates works that seem to carry the traces of memory, time, and experience within their very materiality.
The forest, the wolf, the color red, and the recurring female figure function as charged symbols. Drawn from the realm of fairy tales, they become a language for exploring the human psyche. At the center stands Little Red Riding Hood—not as a child from a familiar story, but as a metaphorical figure carrying memories, traumas, and fears through a forest that is both physical and psychological.
Red, the dominant color in many works, embodies a duality: life and love, but also blood, wounds, and warning. Through it, Shavit creates a tension between beauty and threat, attraction and fear.
In these works, the fairy tale is not an escape from reality but a means of confronting it. Through images that remain open rather than offering fixed narratives, viewers are invited to encounter their own memories, fears, and dreams.
Shavit’s world is shaped by oppositions: paradise and hell, vulnerability and strength, destruction and renewal. From these tensions emerges a personal artistic language in which the wound is not only a sign of pain but also a point of reflection, understanding, and transformation.
Curator: Farid Abu Shakra